Irene Schoemakers

 Autoritair gedrag van bazen is hopeloos uit de tijd. En niet voor niets. Verschillende studies hebben immers allang uitgewezen dat medewerkers niet goed gedijen onder een baas die de zweep erover haalt en ongenuanceerd de lakens uitdeelt. Zo bleek enkele jaren geleden uit een Intermediar-onderzoek dat de meest ontevreden hoogopgeleide medewerkers werken in een autoritaire bedrijfscultuur. En ontevredenheid kan de productie nooit ten goede komen. Goed. Dat weten we dus. Autoritair, en dus eenzijdig gedrag, beslissingen die top down genomen worden, en krampachtig een wil opleggen aan anderen, daar worden de medewerkers niet beter van. En hetzelfde geldt derhalve voor de organisatie. En dus staan de managementboeken van de afgelopen jaren bol van het participerend en mensgericht leiderschap, van coachen en inspireren, van teambuilden en intervisie. En hordes managers worden op safari naar Kenya gestuurd, mogen stoeien met koeien, aarden met paarden en trommelen met Indianen. Dit alles met één doel: hun ware ik leren kennen om zodoende echt contact te kunnen maken met de ander, lees: de medewerker.

‘Waar zijn wij nou helemaal mee bezig?'
Om met de woorden van Kitkat te spreken: ‘Waar zijn wij nou helemaal mee bezig?' Want waar gaat het nu eigenlijk om? Medewerkers en leidinggevenden moeten in feite niets anders doen dan samenwerken om zodoende het beste bedrijfsresultaat te realiseren. En dan kunnen we die samenwerking wel al trommelend vormgeven, maar we kunnen ook eenvoudigweg met elkaar praten. Communiceren dus. Heel simpel. De een praat, de ander luistert, de ander praat en de een luistert. Wanneer? Bijvoorbeeld tijdens werkoverleg. Dat is bij uitstek de gelegenheid om de koppen even bij elkaar te steken en met elkaar de werkzaamheden - en alles wat daar omheen speelt - door te nemen. Dan kunnen partijen bijvoorbeeld met elkaar overleggen wie wat van wie verwacht. Dan kunnen roosters worden afgestemd, ideeën en grieven geventileerd, vakantiedagen in overleg worden verdeeld, crisisplannen worden doorgesproken, enzovoorts. En dan kan er op een geoliede manier worden samengewerkt, precies zoals elke manager nastreeft. Iedereen weet dan van de hoed en de rand, heeft zich achter de afspraken geschaard en kan fluitend aan het werk. Hoe moeilijk is dat?

Autoritair werkoverleg
Toch zijn er nog steeds leidinggevenden die menen dat werkoverleg vooral een podium is om wat informatie over de hoofden van de medewerkers uit te strooien. Dat is, als ze al van dit podium gebruik maken. In ieder geval is er van interactie en het daadwerkelijk luisteren naar wat de medewerker te zeggen heeft, vaak geen enkele sprake. Autoritair werkoverleg, zo zou je het kunnen noemen. Een contradictie in terminis, maar desalniettemin maar al te vaak de praktijk. Het lijkt erop of deze leidinggevenden de managementboeken van deze tijd er alsnog even op na moeten slaan. Zou dat trommelen met koeien dan toch nog ergens goed voor zijn?